Curaçao’s hervormde kansspellicentie: doorbraak of rookgordijn? Zweedse toezichthouder twijfelt

Precies een jaar na de ingrijpende hervormingen van de Curaçaose kansspellicentie blijft de geloofwaardigheid in Noord-Europa omstreden. Terwijl het eiland stelt dat de nieuwe regelgeving witwassen en illegaal aanbod tegengaat, wijzen Zweedse en Noorse autoriteiten op aanhoudende misstanden en beperkte handhaving. De vraag is of de licentiestatus nu werkelijk vertrouwen wekt.

Wat veranderde er in Curaçao? Een overzicht van de hervormingen

In september 2023 trad de herziene Landsverordening op de Kansspelen (LOK) in werking, waarmee Curaçao afscheid nam van het decenniaoude systeem van sublicenties. Voorheen konden masterlicense-houders onbeperkt sublicenties uitgeven aan online casino’s, zonder effectief toezicht. De nieuwe wet stelt dat alle aanbieders voortaan een directe vergunning van de Curaçao Gaming Control Board (GCB) moeten verkrijgen. Daarnaast zijn er strengere eisen op het gebied van anti-witwassen, consumentenbescherming en technische controles. De overgangsperiode liep tot september 2024, waarbij oude sublicenties werden omgezet of ingetrokken.

Volgens de GCB zijn er sinds de hervorming ruim 200 sublicenties niet verlengd, omdat zij niet voldeden aan de nieuwe normen. Toch blijven honderden operators actief onder de nieuwe directe vergunning. Critici wijzen erop dat de toezichthouder nog steeds over onvoldoende personeel en middelen beschikt om daadwerkelijk te handhaven. Een jaar later is het aantal inspecties op de eilanden zelf minimaal gebleven.

• Afschaffing sublicentiesysteem per september 2023.
• Directe vergunningplicht bij de GCB.
• Verplichte implementatie van AML- en KYC-procedures.
• Technische audits door erkende testlaboratoria (bv. GLI, iTech Labs).
• Verhoogde jaarlijkse licentiekosten – tussen 15.000 en 60.000 EUR per vergunning.

Zweedse aanpak: blokkades, boetes en zwarte lijsten

De Zweedse toezichthouder Spelinspektionen beschouwt Curaçao-gelicentieerde operators nog steeds als een van de grootste bronnen van illegaal aanbod. In 2024 blokkeerde Zweden betalingen aan meer dan 150 domeinen die onder Curaçaose vergunning vielen. Spelinspektionen publiceert wekelijks geüpdatete zwarte lijsten van ongelicentieerde aanbieders, waarvan een aanzienlijk deel afkomstig is uit Curaçao. Bovendien werden boetes opgelegd aan betaaldienstverleners die transacties voor deze sites verwerkten.

De Zweedse overheid is overigens niet alleen. Noorwegen en Denemarken hanteren vergelijkbare blokkademechanismen en waarschuwen consumenten actief voor Curaçao-sites. In een recent rapport van de EU-richtlijn betaaldiensten (PSD2) wordt de Zweedse aanpak als voorbeeld genoemd voor andere lidstaten. Toch blijkt uit cijfers van Spelinspektionen dat het aantal Zweedse spelers dat speelt op niet-gelicentieerde sites slechts licht daalde, van 7% naar 5% in 2024. De drempel om nieuwe domeinen te openen blijft laag zolang Curaçao geen actieve handhaving toepast.

Noordse samenwerking en de rol van het EU-recht

De Noordse landen hebben hun samenwerking op het gebied van kansspelregulering in 2024 geïntensiveerd. Finland, Zweden, Noorwegen, Denemarken en IJsland wisselen regelmatig informatie uit over verdachte operators en de effectiviteit van blokkades. Deze samenwerking wordt mede gevoed door de herziene EU-richtlijn kansspeldiensten (2019/2165), die lidstaten aanmoedigt grensoverschrijdend toezicht te versterken. Toch heeft Curaçao als niet-EU-land weinig prikkels om zich aan EU-normen aan te passen.

In een analyse van het Noorse Lotteritilsynet wordt opgemerkt dat de Curaçaose hervormingen weliswaar een stap in de goede richting zijn, maar dat de uitvoering nog ver achterblijft. Zo ontbreekt een centraal spelersregister dat realtime inzicht geeft in spelegoed. Ook kunnen Zweedse spelers nog steeds zonder problemen een account openen bij een Curaçao-operator, zolang zij geen Zweedse IP-blokkades omzeilen. Het gebrek aan daadwerkelijke handhaving op Curaçao ondermijnt het vertrouwen in de licenties aanzienlijk.

Reacties uit de industrie en data over licentiemigratie

Een aantal grotere operators heeft de afgelopen twaalf maanden zijn Curaçaose vergunning ingeruild voor een licentie uit Malta, Gibraltar of het VK. Volgens cijfers van iGamingBusiness daalde het aantal actieve Curaçaose vergunningen met ongeveer 30% (van circa 450 naar 315). Tegelijkertijd nam het aantal Malta-licenties met 12% toe. In de tabel hieronder zijn de belangrijkste verschuivingen weergegeven.

De Curaçao Gaming Control Board reageert door te wijzen op de nieuwe wet als een “fundamentele modernisering”. Voorzitter Cedric Pietersz zei in een verklaring dat de daling een “gewenste opschoning” is van serieuze aanbieders die wél voldoen. Toch blijft de perceptie in Noord-Europa dat het toezicht onvoldoende is: inspecties op het eiland vinden incidenteel plaats en er zijn nog geen hoge boetes opgelegd aan overtreders. Ook de EU-commissie heeft aangegeven de ontwikkelingen kritisch te volgen in het kader van de nieuwe witwasrichtlijn (AMLA6).

Vooruitzichten: blijven Noordse landen eigen maatregelen nemen?

Het is onwaarschijnlijk dat Zweden en de andere Noordse landen hun restrictieve opstelling jegens Curaçao-licenties op korte termijn zullen versoepelen. De hervormingen zijn een stap, maar de handhaving blijft het zwakke punt. Zolang de GCB geen proactief sanctiebeleid voert en niet structureel samenwerkt met Europese toezichthouders, zullen Noordse landen eigen blokkades en zwarte lijsten blijven hanteren. Mogelijk wordt de roep om een EU-breed verbod op niet-gelicentieerde aanbieders sterker.

Consumentenbescherming staat voorop. De Zweedse Spelinspektionen heeft al aangekondigd in 2025 nog strenger te gaan controleren op aanbieders die vanuit Curaçao de Zweedse markt bedienen. Of de Curaçaose licenties ooit het vertrouwen van Noordse toezichthouders winnen, hangt af van daadwerkelijke handhaving – niet van papieren wetten. Een jaar na de hervormingen is de conclusie voor de Zweedse markt: vooruitgang geboekt, maar nog lang niet geloofwaardig.

Bronnen:

• Spelinspektionen – Zweedse kansspelautoriteit
• Curaçao Gaming Control Board
• iGamingBusiness – industrienieuws en data
• EU-richtlijn kansspeldiensten (2019/2165)
• EU-witwasrichtlijn AMLA6